Steeds meer Nederlanders met een huis in Spanje denken dat ze beter af zijn met Nederlands erfrecht. Maar klopt dat eigenlijk wel? Op het eerste gezicht lijkt het logisch om alles ‘gewoon Nederlands’ te regelen, maar dat kan betekenen dat je kinderen straks duizenden euro’s meer erfbelasting betalen. En nee: kinderen kunnen dat niet achteraf rechtzetten. De keuze ligt volledig bij jou, nog tijdens je leven. In dit artikel ontdek je waarom het Spaanse erfrecht in veel gevallen gunstiger is – en hoe je voorkomt dat je (onbedoeld) voor het verkeerde stelsel kiest.

Inhoudsopgave

Bepaal zélf welk erfrecht geldt

Sinds 2015 geldt in bijna de hele EU (behalve Ierland en Denemarken) de Europese Erfrechtverordening. Die bepaalt dat automatisch het erfrecht geldt van het land waar je je gewone verblijfplaats hebt op het moment van overlijden. Woon je dus in Spanje, dan is het Spaanse erfrecht van toepassing, tenzij je bij testament uitdrukkelijk kiest voor het recht van je nationaliteit (bijvoorbeeld Nederlands recht).

🔒 Let op: deze keuze kun je alleen zélf maken. Je kinderen of erfgenamen kunnen dat niet achteraf alsnog doen. Het testament dat jij vandaag opstelt, is dus bepalend.

Fiscaal voordeel voor kinderen: Spanje veel aantrekkelijker

Een veelgehoord misverstand is dat het Nederlandse erfrecht voordeliger is. Maar juist voor je kinderen ligt dat vaak anders. Spanje biedt in veel regio’s veel hogere vrijstellingen en lagere tarieven dan Nederland. Ter vergelijking:

Vrijstelling voor kinderen	Spanje (regio afhankelijk)	Nederland (2024)
Andalusië / Madrid	tot € 100.000 per kind	€ 25.187 per kind
Valencia / Alicante	tot € 100.000 per kind

💡 Ook de tarieven liggen in Spanje vaak lager, vooral als kinderen directe erfgenamen zijn en de waarde binnen de vrijstelling blijft. In Nederland lopen die tarieven snel op.

Praktijkvoorbeeld: zo werkt het in de realiteit

Stel: een weduwe, woonachtig in Spanje, overlijdt. Ze laat een woning van €250.000 en €100.000 spaargeld na. Ze heeft één kind dat in Nederland woont.

➡️ Bij toepassing van Spaans erfrecht (bijvoorbeeld in de regio Valencia):

De totale erfenis is € 350.000.
Het kind heeft recht op een vrijstelling van € 100.000.
Over de resterende € 250.000 wordt erfbelasting geheven, vaak tegen een gunstig tarief (ca. 7%-8%).
Totale belastingdruk: ongeveer € 17.500 tot € 20.000.

➡️ Bij toepassing van Nederlands erfrecht:

De vrijstelling is slechts € 25.187 (2024).
Over de resterende € 324.813 betaalt het kind 10% belasting tot €152.368 en 20% daarboven.
Totale belastingdruk: circa € 44.000 tot € 50.000.

Het verschil? In dit scenario kan de erfbelasting in Nederland meer dan het dubbele zijn van wat je in Spanje zou betalen. En dan zijn de notariële kosten nog niet meegerekend.

Juridische verschillen: minder vrijheid, meer bescherming

Het Nederlandse erfrecht biedt veel testamentvrijheid: je kunt je kinderen onterven, nalatenschappen naar eigen inzicht verdelen of zelfs alles aan een goed doel nalaten.

Het Spaanse erfrecht beschermt kinderen sterker. Twee derde van de erfenis moet volgens de wet naar de directe afstammelingen gaan (de zogenoemde legitieme portie). Dat betekent:

minder vrijheid om zelf te bepalen wie wat krijgt;
maar wél meer fiscale bescherming voor de erfgenamen.

Of dat een voor- of nadeel is, hangt helemaal af van je wensen.

Twee scenario’s: waar kies jij voor?

Ben je Nederlander en woon je (voornamelijk) in Spanje? Dan zijn dit je opties:

🔹 Je kiest niet voor Nederlands erfrecht → het Spaanse erfrecht geldt. Je kinderen profiteren van hoge vrijstellingen, maar je hebt minder vrijheid in wie wat krijgt.

🔹 Je kiest wél voor Nederlands erfrecht via testament → je bepaalt zelf wie erft, maar je kinderen betalen mogelijk flink meer erfbelasting.

Die keuze maak je in een testament bij een notaris. Idealiter eentje die bekend is met internationaal erfrecht en beide systemen begrijpt.

Denk nu na, niet later

Woon je (deels) in Spanje en wil je het beste regelen voor je erfgenamen? Dan is het zaak om nu goed na te denken over welk erfrecht je van toepassing wilt laten zijn. Je kinderen kunnen dat niet meer veranderen als je er niet meer bent.

📌 In veel gevallen is het Spaanse erfrecht fiscaal aantrekkelijker, met name voor kinderen. Maar je levert er ook iets voor in qua flexibiliteit. De enige manier om dit goed te regelen, is door een bewuste keuze te maken in je testament.

Blijf op de hoogte via Cazahar.com voor actuele tips over erfrecht, emigratie en wonen in Spanje. Heb je vragen? Neem contact op met een gespecialiseerde notaris of juridisch adviseur die verstand heeft van Spaans én Nederlands erfrecht.